Het begrijpen van de oorzaken van een burn-out is cruciaal om in te zetten op preventie. Ook is het belangrijk om te begrijpen hoe jouw burn-out is ontstaan als je duurzaam van je burn-out wilt herstellen. Dan is het belangrijk dat je begrijpt hoe een burn-out ontstaat. Alleen zo kun je de onderliggende oorzaken aanpakken, doen aan preventie en kiezen voor de juiste behandeling.
Aan een burn-out kunnen veel verschillende oorzaken ten grondslag liggen. Deze zijn grofweg in te delen in 3 verschillende categorieën: werkgerelateerde factoren, persoonlijke factoren en omgevingsfactoren (1). Vaak is er een combinatie van deze oorzaken aan te wijzen. In dit artikel leggen we deze factoren kort uit en gaan we in op het samenspel van de oorzaken.




Werkgerelateerde oorzaken
Op de werkvloer zijn er een aantal duidelijke factoren aan te wijzen die kunnen bijdragen aan het krijgen van een burn-out, zoals:
- Hoge werkdruk;
- Onrealistische verwachtingen en deadlines;
- Gebrek aan autonomie en controle over je eigen werk;
- Conflicten op de werkplek;
- Gebrek aan sociale steun op de werkplek;
- Stressvolle werkomgeving;
- Cultuur op de werkplek die stress en overwerk aanmoedigt;
- Gebrek aan erkenning en beloning voor hard werk en prestaties;
- Organisatorische problemen zoals gebrek aan communicatie en transparantie.
Persoonsgebonden factoren
Ook spelen er persoonsgebonden factoren mee. Dit zijn factoren die een duidelijk risico vormen voor een burn-out. Vaak is het ook erg belangrijk om, bij behandeling van een burn-out, met deze factoren aan de slag te gaan.
- Perfectionisme en de neiging om steeds harder te werken om te voldoen aan verwachtingen waarvan jij denkt dat een ander die van jou heeft.
- Een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Dit kan resulteren in een overmatige betrokkenheid bij het werk, waardoor je steeds meer taken naar je toe trekt.
- Moeite hebben met assertief zijn, grenzen stellen en nee zeggen.
- Persoonlijke kenmerken zoals het hebben van angsten, een depressie of een laag zelfbeeld.
- Traumatische ervaringen die niet verwerkt zijn en leiden tot veiligheidsgedrag, slecht slapen of veel piekeren.
- Overcompensatie in de zin van hard werken om het lage zelfbeeld te compenseren.




Omgevingsfactoren
Ook omgevingsinvloeden kunnen ten grondslag liggen aan een burn-out. Vaak is er een samenspel tussen deze omgevingsfactoren, persoonlijke factoren en werkgerelateerde oorzaken van een burn-out. Hieronder geven we een aantal voorbeelden van omgevingsfactoren die kunnen bijdragen aan het krijgen van een burn-out
- Problemen in je thuissituatie, zoals relatieproblemen of financiële zorgen;
- Gebrek aan sociale steun van vrienden en familie;
- Een gevoel van sociaal isolement ervaren;
- Negatieve maatschappelijke invloeden, zoals prestatiedruk en vergelijkingsgedrag;
- Levensgebeurtenissen, zoals het verlies van een dierbare, gezondheidsproblemen of bijvoorbeeld een scheiding.
Het samenspel tussen de verschillende oorzaken van een burn-out
Een burn-out krijg je meestal niet alleen van oorzaken die in één van deze gebieden voorkomen. Iemand die niet zo perfectionistisch is, geen overmatig verantwoordelijkheidsgevoel heeft en gemakkelijk nee zegt, zal bijvoorbeeld minder stress ervaren bij een hoge werkdruk en onrealistische verwachtingen. Net zoals dat iemand die voldoende sociale steun ervaart en een positief zelfbeeld heeft, ook niet direct harder zal gaan werken om maar te voldoen aan onrealistische verwachtingen.
Zo zie je dus dat al die verschillende mogelijke oorzaken van een burn-out een interactie met elkaar hebben. Los van elkaar hoeven ze niet te leiden tot een burn-out, maar als er meerdere risicofactoren samenkomen kan het gevaarlijk worden.




Conclusie
Een burn-out kan veel verschillende oorzaken hebben. Vaak zijn dit oorzaken die gerelateerd zijn aan het werk, in combinatie met persoonlijke en/of omgevingsfactoren. Nu je de oorzaken beter begrijpt, kun je ook effectiever aan de slag met preventie en/of behandeling en ondersteuning bij een burn-out. Benieuwd wat je aan preventie kunt doen, of hoe je de juiste hulp vindt als je een burn-out hebt? Je leest er hier alles over.
Meer weten over burnouts en burnoutherstel?
Wellicht vind je dit ook interessant
Dagindeling bij burn-out herstel
Risicofactoren voor een burn-out
